Moralność to nie ciasna foremka

Agata Ślusarczyk

|

Gość Warszawski 44/2014

publikacja 30.10.2014 00:00

W kościele św. Anny ruszyły Katechezy Warszawskie. Jesienne spotkania będą poświęcone tematowi sumienia.

Pierwsze spotkanie  przyciągnęło do akademickiej świątyni kilkuset słuchaczy Pierwsze spotkanie przyciągnęło do akademickiej świątyni kilkuset słuchaczy
Agata Ślusarczyk /Foto Gość

Duży plakat na drzwiach akademickiego kościoła św. Anny zachęca do wejścia. Co czwartek o 19.30 w ramach projektu Katechezy Warszawskie zaproszeni goście przybliżać będą nauczanie Kościoła nie tylko studentom, gdyż spotkania adresowane są przede wszystkim dla osób dorosłych. Jesienią tematem przewodnim jest sumienie. Pierwszą konferencję „Zawrotna kariera sumienia” wygłosił o. Michał Mrozek OP.

– W świecie toczy się dyskusja na wiele ważnych tematów, które czasem wymagają zatrzymania, ale zawsze potrzebują światła Ewangelii. Katechezy Warszawskie mają rzucić takie światło na wszelkie sprawy, które nurtują współczesnego człowieka – powiedział, otwierając cykl katechez kard. Kazimierz Nycz, metropolita warszawski. Następnie głos zabrał o. Michał Mrozek OP, który zwrócił uwagę na „karierę”, jaką w ostatnim czasie zrobiło słowo sumienie. – W Nowym Testamencie słowo to nie pada ani razu, pojawia się dopiero w II Liście św. Pawła do Rzymian. Także św. Tomasz z Akwinu w swojej „Sumie teologicznej” nie poświęca mu osobnego traktatu, jedynie wzmiankuje, gdy omawia intelektualne władze w człowieku. O czym to świadczy? – zastanawiał się duchowny. W odpowiedzi wskazał nauczanie o. Pinkersa, belgijskiego dominikanina, który śledził przemianę moralności na przestrzeni dziejów. – W pierwszych wiekach chrześcijaństwa moralność była drogą do szczęścia, potem związek ten przestał być oczywisty. Dziś moralność postrzega się jako pożegnanie ze szczęściem – mówił o. M. Mrozek.

Wyjaśnienia faktu „zasuszonego sumienia” kaznodzieja szukał w przemówieniu papieża Benedykta XVI, które wygłosił na uniwersytecie w Ratyzbonie. Ojciec święty zarysował w nim dwie wielkie tradycje mówiące o naturze Boga: woluntarystyczną i intelektualną. – Sumienie w teorii woluntarystycznej jest identyfikowane z ograniczeniami, to przyjmowanie Bożych nakazów bez zrozumienia. Boża wola jest odległa i irracjonalna. Rodzi to pewien bunt w człowieku, bo niezrozumiała moralność okazuje się zbyt ciasna – mówił. W opozycji przedstawił teorię intelektualistyczną, której propagatorami byli św. Augustyn i św. Tomasz. – Bóg objawia się jako Logos, który działa z miłością dla naszego dobra. W tej koncepcji wolność bliższa jest mądrości, poszukiwaniu tego, co najbardziej owocne. Prawo Boże ma chronić człowieka w drodze ku większemu dobru – tłumaczył.

Kaznodzieja przytoczył także Katechizm Kościoła Katolickiego: „Sumienie jest najtajniejszym ośrodkiem i sanktuarium człowieka, gdzie przebywa on sam z Bogiem, którego głos w jego wnętrzu rozbrzmiewa. (...) Sumienie moralne jest sądem rozumu” (KKK 1776). – Bóg jest naszym ojcem i pragnie naszego wzrostu. Moralność to prawo, którego źródłem jest miłość Chrystusa do nas. Moralność to wyzwolenie człowieka do wielkiego życia, a nie ciasna foremka – tłumaczył. Na zakończenie swojego wystąpienia dominikanin raz jeszcze podjął próbę wyjaśnienia, czym jest chrześcijańskie sumienie. – Sumienie ma kontrolować, czy proces wzrastania dobrze postępuje, czy mądrze kochamy Boga i bliźniego. Sumienie to rozsądek doświetlony światłem wiary. Mamy patrzeć jednocześnie w niebo i pod nogi – zakończył. Po konferencji miała miejsce dyskusja.

O postrzeganiu sumienia we współczesnym świecie, jego indywidualizacji, klauzuli sumienia i o tym, czy sumienie jest równoznaczne z intuicją i jak je kształtować rozmawiali o. Michał Mrozek OP, Tomasz Królak z KAI, ks. prof. Krzysztof Bardski z UKSW. Podczas drugiej części była możliwość zadawania pytań.

Całość spotkania transmitowało Radio Plus.

Spotkania u św. Anny

30 października, „Jak odróżnić sumienie od uczuć i emocji”, ks. Ryszard Moń 6 listopada, „Wolność, odpowiedzialność, sumienie”, ks. Jan Konarski 13 listopada, „Sumienie w życiu prywatnym i publicznym”, ks. Piotr Mazurkiewicz 20 listopada, „Czy można wychować sumienie”, ks. Wojciech Bartkowicz