Nowy numer 43/2020 Archiwum

Na wagę życia

Komórki z krwi pępowinowej ratują życie tysięcy ludzi. Od 1989 roku przeprowadzono ponad 30 tys. takich przeszczepów. Trwają badania kliniczne nad wykorzystaniem komórek m.in. w leczeniu cukrzycy, zawału serca, udaru mózgu, stwardnienia rozsianego, choroby Parkinsona, choroby Alzheimera, chorób wątroby, tocznia, uszkodzenia rdzenia kręgowego, dystrofii mięśniowej czy oparzeń. Do Polski przyjechał pionier badań nad zastosowaniem komórek macierzystych z krwi pępowinowej, prof. Hal E. Broxmeyer z USA.

Kilka minut - tylko tyle trwa pobranie podczas porodu „bezcennego daru”, jakim jest krew pępowinowa. Co sprawia, że jest tak wyjątkowa? Skrywa w sobie skarb - unikatowe komórki macierzyste, które mają zdolność do samoodnowy i przekształcania się w inne komórki, z których zbudowane są tkanki człowieka.

Obecnie istnieją trzy powszechnie stosowane w medycynie źródła komórek macierzystych: szpik, krew obwodowa i krew pępowinowa. Jednak najwygodniejszym i jedynym nieinwazyjnym sposobem ich pozyskania jest właśnie krew pępowinowa. Co więcej, jej pobranie nie tylko nie wymaga znieczulenia i nie zaburza przebiegu porodu, ale jest również zupełnie bezbolesne zarówno dla matki, jak i jej maleństwa.

Podczas spotkania w Centrum Prasowym PAP pionier badań nad komórkami macierzystymi z krwi pępowinowej prof. Hal E. Broxmeyer z zakładu mikrobiologii i immunologii Indiana University School of Medicine w Indianapolis (USA) przedstawił aktualne prace nad wykorzystaniem takich komórek do leczenia chorób.

Pierwszy na świecie przeszczep macierzystych komórek krwiotwórczych z krwi pępowinowej został wykonany w 1988 r. w Hopital Saint-Louis w Paryżu pod kierunkiem prof. Elaine Gluckman. Pacjentem był sześcioletni wówczas Matthew Farrow, który cierpiał na genetycznie uwarunkowaną niedokrwistość Fanconiego. Procedurę stosowano od tego czasu ponad 30 tys. razy. W Polsce do tej pory wykonano kilkadziesiąt zabiegów, z czego ponad 20 u dzieci.

- Krew pępowinowa jest bogata w jedyne w swoim rodzaju komórki macierzyste, posiadające unikatowe zdolności do samoodnowy i przekształcania się w inne komórki, np. mięśniowe, nerwowe, komórki krwi, które dają początek tkankom naszego organizmu. Ponadto komórki z krwi pępowinowej mają przewagę nad komórkami pochodzącymi z innych źródeł (szpiku i mobilizowanej krwi obwodowej), ponieważ są bardziej pierwotne i mają dziesięciokrotnie większe zdolności regeneracyjne. Oznacza to, że ich potencjał jest większy - tłumaczy dr Tomasz Baran z Polskiego Banku Komórek Macierzystych (PBKM).

Przeszczepy komórek krwiotwórczych stosuje się dziś głównie w genetycznie uwarunkowanych chorobach krwi, niedoborach odporności i nowotworach krwi (białaczkach i chłoniakach) oraz do odnawiania układu krwiotwórczego u osób poddawanych chemioterapii i radioterapii z powodu guzów nowotworowych.

Krew pępowinową pobiera się po narodzinach dziecka w procedurze, która jest nieinwazyjna i zupełnie bezpieczna dla noworodka oraz jego matki. Pobrana krew pępowinowa trafia do laboratorium. Tam przechodzi badania i przygotowywana jest do przechowywania w oparach ciekłego azotu (w temp. -196° C), który zapobiega starzeniu się i urazom jej komórek. Dzięki temu komórki macierzyste nie tracą swoich właściwości. Najnowsze doniesienia Amerykańskiego Towarzystwa Hematologicznego mówią o zachowaniu wszystkich właściwości komórek po 24-letnim okresie przechowywania. Z rozważań teoretycznych wynika, że istnieje możliwość przechowywania komórek macierzystych nawet przez setki lat.

Obecnie trwają prace nad zastosowaniem komórek macierzystych z krwi pępowinowej w leczeniu problemów neurologicznych, takich jak porażenie mózgowe oraz chorób autoagresywnych, jak stwardnienie rozsiane czy cukrzyca typu 1, a także do naprawy serca uszkodzonego w wyniku zawału czy mózgu po udarze.

Koszt pobrania, badań i zamrożenia krwi pępowinowej to około 2000 zł. Natomiast roczna opłata za przechowywanie wynosi około 400 zł.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama