Nowy numer 44/2020 Archiwum

Wciąż szukają sprawiedliwych

Ogólnopolski Zjazd Sprawiedliwych wśród Narodów Świata z Polski odbył się w Warszawie.

Umierając, moi rodzice, Bala i Dawid Lipstadt, pozostawili po sobie wiele tajemnic. Ich ślub odbył się w getcie. Jedną z największych jest tożsamość kobiety, która przez półtora roku ukrywała ich w swojej willi na warszawskim Grochowie – mówi Helena Lipstadt, córka ocalonych z Zagłady.

W 2011 r. przyjechała do Warszawy z siostrzeńcem Isaakiem, żeby rozpocząć odkrywanie rodzinnych sekretów. W Żydowskim Instytucie Historycznym odnalazła karty rejestracyjne wypełnione przez rodziców po wojnie. W okienku dotyczącym miejsca ich schronienia Bala Lipstadt wpisała tylko jedno słowo: Grochów. To tam rodzice Heleny Lipstadt udali się po ucieczce z getta w 1943 r. Osobę, która udzieliła im schronienia, Helena zapamiętała z opowiadań, jako „panią Mokską”. Rodzice opowiadali, że ich wybawicielka miała córkę, bibliotekarkę. Sama była religijną, praktykującą katoliczką, dyrektorką szkoły. Helena Lipstadt próbuje odnaleźć ją przez portal sprawiedliwi.org.pl, ale liczy też na pamięć warszawiaków, wśród których mieszkają do dziś odznaczeni tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Do stycznia bieżącego roku uhonorowano w sumie 6620 Polaków. To jedna czwarta wszystkich odznaczonych na świecie. Część historyków szacuje jednak, że liczba Polaków pomagających Żydom może być znacznie większa. Zdaniem historyka Hansa Furtha może to być nawet ponad milion osób. Żydom w czasie II wojny światowej pomagały pojedyncze osoby, całe rodziny i wioski, część ruchu oporu oraz specjalnie stworzone do tego celu organizacje, jak Rada Pomocy Żydom „Żegota”. 15 października członkowie Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata uczcili 30-lecie powołania organizacji. Pierwszy od zakończenia II wojny światowej Ogólnopolski Zjazd Sprawiedliwych z Polski, zorganizowany wspólnie z Urzędem ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych rozpoczął się od Mszy św. w katedrze polowej w intencji uhonorowanych tym tytułem. Podstawowym celem działalności Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata jest zachowanie pamięci i szerzenie wiedzy o okupacji hitlerowskiej w Polsce, o Zagładzie i o ludziach, którzy z narażeniem życia (swojego i bliskich) ratowali współobywateli pochodzenia żydowskiego. Towarzystwo powstało w 1985 r. z inicjatywy kilku osób odznaczonych przez państwo Izrael medalem i dyplomem za ratowanie Żydów. W szczytowym okresie działalności zapisanych było 1260 osób. Obecnie żyje ok. 500 członków.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama