Nowy numer 38/2021 Archiwum

Korzenie miasta

Ponad 2 tys. lotniczych zdjęć z czasów II wojny światowej pozyskało Muzeum Powstania Warszawskiego. Na ich podstawie będzie można odtworzyć historię przedwojennej stolicy.

W potężnym zbiorze amerykańskiego Archiwum Narodowego „College Park” zespół badaczy z Muzeum Powstania Warszawskiego odnalazł fotografie stolicy. Z ponad 1,2 mln zdjęć zrobionych przez niemieckie lotnictwo badacze wybrali prawie 2  tys. obrazów Warszawy. –  Udostępniamy ten zbiór w formie aplikacji na stronie internetowej, która jest wstępem do projektu społecznego „Korzenie miasta” – powiedział podczas prezentacji projektu Jan Ołdakowski, dyrektor MWP. Udostępniona na stronie www.zdjecia.korzeniemiasta.pl baza zawiera dokumentację z czterech głównych przelotów niemieckich samolotów nad Warszawą: z lipca, sierpnia i listopada 1944 r. i z wiosny 1945 r., które były inspiracją do projektu MPW „Miasto ruin”.

Dzięki systemowi informacji geograficznej GIS można je porównać ze sobą i z fotografiami współczesnymi. – Jeśli na przykład mamy zdjęcia z sierpnia 1944 r. i grudnia 1944 r., to każdy użytkownik jest w stanie zobaczyć na poziomie poszczególnych obiektów, budynków i ulic, które przetrwały powstanie, które zostały zniszczone, a które w tkance miejskiej są dostępne do dzisiaj – mówił Ryszard Mączewski, varsavianista z MPW. Dyrektor muzeum ocenił, że najbardziej wstrząsające fotografie pochodzą z ostatnich dni grudnia 1944 r. i dokumentują proces niszczenia Pałacu Saskiego i sąsiednich zabudowań. – Widać na nim puste miasto z chmurą pyłu, które wznosi się po wysadzeniu lewego skrzydła pałacu. Prawe jeszcze stoi – zostało wysadzone następnego dnia – wyjaśnił dyrektor MPW. Dodał, że to czytelne świadectwo celowego niszczenia miasta, bez uzasadnienia militarnego, było rodzajem zemsty. Wedug niego próba ocalenia informacji topograficznych, zawartych na zdjęciach, to forma przeciwstawienia się temu planowi. Baza zdjęć i liczba elementów, które można na nich odnaleźć, jest pokaźna. Zespół MPW ze studiem kreatywnym Science Now zainicjował projekt badań społecznościowych, łącząc bazę zdjęć z zaawansowanym systemem informacji geograficznej, który umożliwia poszukiwanie i dokumentowanie miejsc na współczesnej mapie stolicy. – Muzeum Powstania Warszawskiego staje się prekursorem projektów badań społecznościowych w polskim muzealnictwie i stwarza okazję, by w badania włączyły się społeczności, które już są związane z tematem powstania warszawskiego i historią miasta, także współczesną, którą chcą zrozumieć. Bez poznania tych korzeni nie jesteśmy w stanie tego zrobić. W ten sposób badaczami dawnej i współczesnej Warszawy mogą być nie tylko eksperci, ale i każdy z nas – powiedział Jan Pomierny, prezes zarządu Science Now.

Twórcy projektu zapraszają do współpracy tych, którzy przez dostępną w internecie ankietę chcą przekazać informacje o istniejących na mapach obiektach do ekspertów z MPW. – Do fotografii można dodawać poszczególne warstwy. W nich będzie można dopisywać informacje i własne spostrzeżenia. Nie trzeba być specjalistą od zdjęć lotniczych, aby znaleźć na tych ujęciach coś ciekawego i móc je porównywać – powiedział J. Ołdakowski. Pierwszą warstwę wskazali sami powstańcy. Niemymi świadkami wojny były warszawskie drzewa, które rosną do dziś. W ramach projektu „Korzenie miasta” zidentyfikowano pięć pomników historii, to m.in. kasztanowiec biały z ogrodu Saskiego – świadek wysadzenia Pałacu Saskiego, dąb Korczaka przy Jaktorowskiej 8, będący świadkiem rzezi mieszkańców Woli, leszczyna z dziedzińca budynku Ministerstwa Finansów, lipa z parku Skaryszewskiego, w pobliżu której rozbił się jeden z liberatorów dostarczających powstańcom zasobniki z bronią i zaopatrzeniem, a także miłorząb japoński na tyłach pałacyku Zamoyskich, gdzie w czasie powstania były szpitale. W planach jest opracowanie warstwy dotyczącej tramwajów i powstańczych barykad.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama